Binnen veel organisaties krijgt ziekteverzuim volop aandacht. Toch blijft één belangrijke oorzaak nog vaak onderbelicht: hormonale klachten bij vrouwen. Klachten rondom de menstruatiecyclus en de overgang komen veel voor onder werkende vrouwen en kunnen een directe invloed hebben op inzetbaarheid, productiviteit en continuïteit binnen organisaties. Ondanks deze impact worden hormonale klachten op de werkvloer nog zelden gezien als een organisatievraagstuk.
Juist dat maakt dit onderwerp complex. Hormonale klachten zijn namelijk vaak niet direct zichtbaar. Vrouwen melden zich ziek met uiteenlopende klachten, functioneren tijdelijk onder hun normale niveau of passen zich stilzwijgend aan hun belastbaarheid aan. De hormonale oorzaak blijft hierdoor regelmatig onopgemerkt. Ondertussen lopen de kosten voor organisaties op en gaat waardevol arbeidspotentieel verloren.
Overgang en werk: structureel verzuim over meerdere jaren
Uit onderzoek van het Nij Smellinghe Ziekenhuis blijkt dat 1 op de 3 werkende vrouwen tussen de 45 en 50 jaar regelmatig uitvalt door overgangsklachten. Veelvoorkomende klachten zijn onder andere slaapproblemen door opvliegers, gewrichtsklachten, stemmingswisselingen en depressieve gevoelens.
Gemiddeld zorgt de overgang voor ongeveer zeven verzuimdagen per vrouw per jaar. Omdat deze levensfase vaak zo’n zeven tot tien jaar duurt, heeft dit een structurele impact op de inzetbaarheid van medewerkers. Ongeveer 34% van de vrouwen in de overgang valt herhaaldelijk uit. Dit kan leiden tot extra werkdruk binnen teams en heeft invloed op de continuïteit van werkzaamheden, juist bij ervaren medewerkers met veel kennis en expertise.
Toch ontbreekt binnen veel organisaties nog basiskennis over de overgang en de mogelijke invloed op werk. Voorlichting of ondersteuning wordt niet standaard aangeboden, waardoor klachten vaak niet worden herkend als beïnvloedbare factor. Terwijl juist in deze fase veel winst te behalen is met de juiste begeleiding en aandacht.
Menstruatieklachten op het werk: terugkerend en vaak verborgen
Ook menstruatiegerelateerde klachten blijven op de werkvloer vaak onder de radar. Zo heeft in Nederland 1 op de 12 vrouwen last van menstruele migraine, een vorm van migraine die samenhangt met hormonale schommelingen. Van deze groep ervaart ongeveer 45% ernstige beperkingen tijdens het werk.
Onderzoek laat zien dat vrouwen met menstruele migraine gemiddeld bijna twee keer zoveel verzuimdagen hebben als vrouwen zonder de klachten. Daarnaast duurt het na werkhervatting vaak ongeveer zes dagen voordat de productiviteit weer volledig herstelt.
Naast migraine komen ook klachten zoals hevig, langdurig of onregelmatig bloedverlies veel voor. Ongeveer 20% van de vrouwen heeft hiermee te maken. In Nederland gaat het om naar schatting 800.000 vrouwen tussen de 35 en 55 jaar. Deze klachten kunnen maandelijks terugkeren en zorgen regelmatig voor structureel verzuim of verminderde inzetbaarheid.
Omdat menstruatieklachten nog lang niet overal bespreekbaar zijn op de werkvloer, ontbreekt in veel organisaties het inzicht in de daadwerkelijke impact. Hierdoor blijft een groot deel van dit verzuim verborgen.
Hormonale gezondheid: geen randverschijnsel, maar een strategisch vraagstuk
Onderzoek van CBS en TNO laat zien dat ongeveer 10% van het totale ziekteverzuim bij vrouwen samenhangt met menstruatie, zwangerschap en de overgang. Dit percentage geeft alleen het zichtbare verzuim weer. Het productiviteitsverlies van medewerkers die wel aanwezig zijn maar minder goed functioneren, wordt hierin nog niet eens volledig meegenomen. De maatschappelijke kosten lopen hierdoor op tot miljarden euro’s per jaar. Vooral in sectoren met veel vrouwelijke medewerkers ligt hier een groot, vaak onbenut arbeidspotentieel.
De conclusie is duidelijk: hormonale klachten zijn geen individueel gezondheidsprobleem, maar een strategisch organisatievraagstuk. Organisaties die hier geen aandacht aan besteden, lopen het risico op structureel verzuim, verlies van ervaring en een lagere duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
Wat organisaties kunnen doen bij hormonale klachten
Het goede nieuws is dat hormonaal gerelateerd verzuim geen vast gegeven hoeft te zijn. Wanneer hormonale klachten tijdig worden herkend en serieus worden genomen, ontstaat er ruimte voor gerichte ondersteuning. Niet door medicalisering, maar door inzicht, preventie en praktische begeleiding.
VitalFem ondersteunt organisaties en werkende vrouwen met programma’s die gericht zijn op:
- Inzicht in hormonale processen tijdens de menstruatiecyclus en de overgang.
- Het herkennen van signalen voordat uitval ontstaat.
- Praktische ondersteuning via leefstijl, stressregulatie en energieherstel.
- Het vergroten van regie en veerkracht bij medewerkers.
Wanneer vrouwen beter begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt, kunnen klachten vaak verminderen en verbetert het dagelijks functioneren. Voor werkgevers betekent dit minder ziekteverzuim, meer stabiliteit binnen teams en behoud van waardevolle kennis en ervaring.
Investeren in hormonale gezondheid is investeren in duurzame inzetbaarheid
Hormonale klachten verdwijnen niet door ze te negeren. Ze vragen om erkenning, bewustwording en passende ondersteuning. Organisaties die hier aandacht aan besteden, zetten een belangrijke stap richting duurzame inzetbaarheid, lagere verzuimkosten en een gezondere werkcultuur.
VitalFem laat zien dat ondersteuning op dit gebied mogelijk is en effectief kan zijn. Voor werkgevers is de vraagt daarom niet óf hormonale klachten invloed hebben op hun organisatie, maar hoe lang zij het zich kunnen permitteren om hier niets mee te doen.